پيش نياز و لوازم هنر قرائت

hokm

پيش نياز و لوازم هنر قرائت
هنر قرائت؛ مانند هر فن و علم ديگري محتاج مقدمات و لوازمي است كه بدون آنها موفقيت كامل، حاصل نخواهد شد ضروريترين پيش نياز هنر قرائت، يادگيري كامل معني قرآن و مفاهيم آن است كه اين امر با تسلط اجمالي بر قواعد عربي و لغات قرآن ميسر مي شود. ضرورت اين امر ـ كه متأسفانه چندان به آن اهميت داده نشده است ـ با مراجعه به متن قرآن و روايات شريفه بدست مي آيد. در قرآن كريم چندين بار مفهومي يكسان با الفاظي مختلف بيان شده است و آن مفهوم چنين است: «قرآن نازل شده است براي اينكه مردم در آيات آن تدبر نمايند.» آيا تدبر در آيات شريفه قرآن بدون دانستن معاني و مفاهيم آن ميسر است؟ البته، براي كسي كه نمي خواهد در اين هنر نوراني قدم بگذارد شايد يك قرآن با ترجمه كافي باشد. زيرا با نگاه كردن به قرآن ثوابي شامل حالش خواهد شد، ولي براي كسي كه مي خواهد، هنر قرائت را فرا گيرد و به وسيله آن كلام الهي را با زيباترين روش ابلاغ نمايد، دانستن معنا بسيار ضروري است.

و اما، مهمترين لوازم هنر قرائت عبارتند از:

# رعايت تقواي الهي

# تزكيه و صفاي باطن

البته اين و اصل، براي همه اهل ايمان لازم و ضروري است ولي براي هنرمندي كه مي خواهد با وحي الهي مأنوس شود و از طريق الفاظ ظاهري و نوراني قرآن، به مفاهيم باطني و اقيانوس معارف الهي آن دست يابد، ضروري تر مي نمايد. زيرا قرآن نور است و تاريكي سنخيّتي با نور ندارد. كسي كه مي خواهد مصاحب و همنشين با قرآن شود بايد نوراني باشد يعني از اخلاق رذيله كه ظلمت محض هستند، دور شود و به اخلاق حسنه كه نور مطلق مي باشد نزديك گردد. در اين حالت است كه ملائكه الهي به وجود اين قاري مباهات مي كنند و درباره اش سخن مي گويند. چه زيباست! نور از زبان نور! كه با صداي زيباي او ظاهر مي شود؛ و هذا نورٌعلي نورٌ…

پس قاريقرآن همانطور كه به يادگيري صوت و لحن و موسيقي ـ قرآن مي پردازند، بايد به تحصيل اين لوازم و ضروريات نيز مشغول شود. لازم به ذكر است كه بدون اين لوازم و اسباب هم مي توان صوت و لحن زيبايي بدست آورد ولي قرائتي نوراني و مورد رضايت صاحب قرآن، هرگز.

در اينجا دونكته خاطر نشان مي شود:

1- در مورد پيش نياز هنر قرائت، چاره اي جز تحصيل آن، هرچند بطور اجمال نيست، چون اساس كار در تدريس صوت و لحن، تطبيق موسيقي قرائت قرآن با مفاهيم آن است. پس اساس هنر قرائت، دانستنترجمه و معناي قرآن است.

2- و اما درباره تزكيه و تقوا؛ چون انسان ضعيف است و نفس آدمي به هر وسيله اي مانع از سلوك در مسير انسانيت است، بايد با نيّت و عزم، اين مسير را پيمود و هميشه متوسل به ساحت قدس الهي بود كه توفيق عنايت فرمايد ومسلماً كسيكه با اين نيت سلوك كند ان شاء الله به مقصود خواهد رسيد و در تكامل و رشد هنر قرائت نيز موفق تر خواهد بود.