انواع سبك از لحاظ رديف مقامات

hokm

انواع سبك از لحاظ رديف مقامات
# سبك كلاسيك:

در اين سبك، در طول هر تلاوت حداقل 4 مقام كامل خوانده مي شود. يعني سه گام هر مقام (قرار، جواب، جواب الجواب) كاملاً رعايت شده و به ترتيب خوانده مي شود.

# سبك فني:

در اين سبك، تعداد مقامات لحاظ نمي شود و قاري ملزم به خواندن مرتب و كامل يك مقام نيست و ممكن است از قرار يك مقام به جواب مقام ديگر منتقل شود (بدون خواندن جواب آن مقام) و يا قرار چند مقام را بدنبال هم بخواند بدون آنكه جواب و جواب الجواب آنها را تلاوت كند. اگر چه ممكن است در اين سبك يك مقام كامل نيز خوانده شود ولي الزامي در كار نيست. در اين سبك كه بسيار مشكل و فني است، مسئله تركيب مقامات جايگاه مهمي دارد.

نكاتي كه درباره هر دو سبك بايد گفت اين است كه، سبك اول بنا بر سهول الوصول بودنش، بيشتر مورد استفاده است و اصالت با آن است. در علم موسيقي هم (به معناي عام) موسيقي كلاسيك، اهميت بيشتري دارد و براي تعليم از آن استفاده مي شود. پس اين سبك براي اكثريت قراء ارجح است، به شرطي كه ارتباط معاني آيات با مقامات حفظ شود و هدف رديف خواني صرف نباشد. و سبك دوم براي مواقعي كه موضوعات آيات شريفه پي در پي تغيير مي كند، بسيار مناسب است. مثلاً در تلاوت آيه شريفه اي كه صدر آن شرح حال مومنين است و ذيل آن درباره كفار، به هيچوجه از سبك اول نمي توان استفاده نمود و اين قبيل آيات شريفه را بايد با سبك فني تلاوت نمود. بايد توجه داشت اگر تلاوت بر مبناي اين سبك براي القاي معنا نباشد، عمل لغو و بيهوده اي است. اينكه قاري قرآن بدون توجه به معنا، هر لحظه در يك مقام تلاوت كند (بسان گنجشكي كه لحظه اي روي شاخه درخت بند نمي شود و مرتباً تغيير مكان مي دهد) يا عدم آشنايي او را با موسيقي قرآن مي رساند و يا هنرنمائي صرف او را در صورت اول، بايد مباني هنر قرائت فرا گيرد تا قرائت او منظم شود و از آشفتگي در آيد و در صورت دوم، بايد گفت قرائتي كه به قصد هنرنمايي (يا بهتر بگوئيم خودنمايي) باشد جز وزر و وبال چيز ديگري به دنبال نخواهد داشت و در آخرت از آن تلاوت در نامه عمل قاري اثري نخواهد بود. زيرا اجر آنرا در دنيا برده است و آن اجر، همانا تشويق و خوش آمد مستمعين است. خدايا! از شرور نفش خويش به تو پناه مي بريم و از تو مي خواهيم، قرائت ما را خالص و بي شائبه براي خودت قرار دهي، نه براي ريا و سمعه.

خلاصه اينكه، سبك فني در عين حال كه بسيار پيچيده و مشكل است و هر قاري از عهده آن بر نمي آيد، براي ارائه كامل ارتباط معنوي آيات و مقامات بسيار مفيد است.